Skip to content

📋 Tóm tắt nhanh

🐍 Python Căn Bản - Cheat Sheet

🎯 1. Giới thiệu Python

Python là gì?

  • Ngôn ngữ lập trình thông dịch, dễ học
  • Tạo bởi Guido van Rossum (1991)
  • Cú pháp đơn giản, gần với ngôn ngữ tự nhiên

Ứng dụng chính:

  • 🌐 Web Development (Django, Flask)
  • 📊 Data Science (Pandas, NumPy)
  • 🤖 AI/ML (TensorFlow, PyTorch)
  • 🎮 Game Development (Pygame)
  • 🔬 Khoa học & Nghiên cứu

⚙️ 2. Cài đặt môi trường

Cài đặt Python:

bash
# Kiểm tra version
python --version

# Kiểm tra pip
pip --version

Virtual Environment:

bash
# Tạo venv
python -m venv myproject

# Kích hoạt (Windows)
myproject\Scripts\activate

# Kích hoạt (macOS/Linux)
source myproject/bin/activate

# Hủy kích hoạt
deactivate

🔤 3. Nhập xuất dữ liệu

Lệnh input():

python
# Cơ bản
ten = input("Tên: ")

# Chuyển đổi kiểu
tuoi = int(input("Tuổi: "))
chieu_cao = float(input("Chiều cao: "))

Lệnh print():

python
# Cơ bản
print("Hello World")

# Nhiều giá trị
print("Tên:", ten, "Tuổi:", tuoi)

# F-string (khuyến nghị)
print(f"Tên: {ten}, Tuổi: {tuoi}")

# Format
print("Pi = {:.2f}".format(3.14159))

🧮 4. Biến và kiểu dữ liệu

Khai báo biến:

python
ten = "Python"          # String
tuoi = 25              # Integer  
diem = 8.5             # Float
co_hoc = True          # Boolean

Kiểu số:

python
so_nguyen = 42         # int
so_thuc = 3.14         # float
so_phuc = 2 + 3j       # complex

Ép kiểu:

python
# String → Number
so = int("123")
so_thuc = float("3.14")

# Number → String
chuoi = str(123)

# Kiểm tra kiểu
type(bien)
isinstance(bien, int)

🔀 5. Câu lệnh điều kiện

if cơ bản:

python
if dieu_kien:
    # Code khi đúng

if-else:

python
if dieu_kien:
    # Code khi đúng
else:
    # Code khi sai

if-elif-else:

python
if dieu_kien_1:
    # Code 1
elif dieu_kien_2:
    # Code 2
else:
    # Code mặc định

Toán tử logic:

python
# and, or, not
if tuoi >= 18 and co_bang_lai:
    print("Được lái xe")

if ngay == "CN" or ngay == "T7":
    print("Cuối tuần")

if not co_tien:
    print("Hết tiền")

🔁 6. Vòng lặp for

range():

python
range(5)        # 0, 1, 2, 3, 4
range(1, 6)     # 1, 2, 3, 4, 5
range(0, 10, 2) # 0, 2, 4, 6, 8

Vòng for cơ bản:

python
# Lặp với range
for i in range(5):
    print(i)

# Lặp với list
fruits = ["táo", "cam", "chuối"]
for fruit in fruits:
    print(fruit)

# Lặp với string
for char in "Python":
    print(char)

🔂 7. Vòng lặp while

while cơ bản:

python
i = 0
while i < 5:
    print(i)
    i += 1

break và continue:

python
for i in range(10):
    if i == 3:
        continue  # Bỏ qua lần lặp này
    if i == 7:
        break     # Thoát khỏi vòng lặp
    print(i)

📚 8. Cấu trúc dữ liệu list

Khai báo và truy cập:

python
# Tạo list
numbers = [1, 2, 3, 4, 5]
fruits = ["táo", "cam", "chuối"]

# Truy cập
print(numbers[0])     # Phần tử đầu
print(numbers[-1])    # Phần tử cuối

Thao tác với list:

python
# Thêm
lst.append(item)      # Thêm cuối
lst.insert(index, item) # Thêm vị trí

# Xóa  
lst.remove(item)      # Xóa theo giá trị
lst.pop(index)        # Xóa theo index
del lst[index]        # Xóa theo index

# Khác
len(lst)              # Độ dài
lst.sort()            # Sắp xếp
lst.reverse()         # Đảo ngược

🧰 9. Công cụ xử lý list

split() và join():

python
# String → List
chuoi = "táo,cam,chuối"
fruits = chuoi.split(",")

# List → String  
fruits = ["táo", "cam", "chuối"]
chuoi = ",".join(fruits)

map() và lambda:

python
# map() cơ bản
numbers = [1, 2, 3, 4]
squares = list(map(lambda x: x**2, numbers))

# lambda function
square = lambda x: x**2
print(square(5))  # 25

🗂️ 10. List 2 chiều

Khai báo:

python
# Cách 1
matrix = [[1, 2, 3], [4, 5, 6], [7, 8, 9]]

# Cách 2
matrix = []
for i in range(3):
    row = []
    for j in range(3):
        row.append(0)
    matrix.append(row)

Truy cập:

python
# Truy cập phần tử
element = matrix[row][col]

# Duyệt list 2D
for i in range(len(matrix)):
    for j in range(len(matrix[i])):
        print(matrix[i][j])

🔢 11. Set

Khai báo và thao tác:

python
# Tạo set
my_set = {1, 2, 3, 4}
my_set = set([1, 2, 3, 4])

# Thao tác
my_set.add(5)         # Thêm
my_set.remove(3)      # Xóa
my_set.discard(3)     # Xóa (không lỗi nếu không tồn tại)

Phép toán set:

python
set1 = {1, 2, 3}
set2 = {3, 4, 5}

union = set1 | set2        # Hợp: {1, 2, 3, 4, 5}
intersection = set1 & set2  # Giao: {3}
difference = set1 - set2    # Hiệu: {1, 2}

🔤 12. String (Chuỗi)

Thao tác cơ bản:

python
text = "Python Programming"

# Kiểm tra
text.lower()          # chữ thường
text.upper()          # CHỮ HOA  
text.title()          # Title Case
text.strip()          # Xóa khoảng trắng

# Tìm kiếm
text.find("Python")   # Vị trí xuất hiện
text.count("o")       # Đếm ký tự
text.replace("Python", "Java")  # Thay thế

Slicing:

python
text = "Python"
text[0:3]    # "Pyt"
text[:3]     # "Pyt"  
text[3:]     # "hon"
text[-3:]    # "hon"

🔄 13. Hàm (Function)

Khai báo hàm:

python
def ten_ham(tham_so):
    """Docstring mô tả hàm"""
    # Code xử lý
    return ket_qua

Ví dụ:

python
def chao(ten):
    return f"Xin chào {ten}!"

def tinh_tong(a, b):
    return a + b

# Gọi hàm
print(chao("Python"))
result = tinh_tong(5, 3)

Tham số mặc định:

python
def chao(ten, lan=1):
    for i in range(lan):
        print(f"Xin chào {ten}!")
        
chao("Python")      # Chào 1 lần
chao("Python", 3)   # Chào 3 lần

🎯 Patterns thường dùng

1. Input với validation

python
while True:
    try:
        so = int(input("Nhập số: "))
        break
    except ValueError:
        print("Vui lòng nhập số!")

2. Menu lựa chọn

python
while True:
    print("1. Tùy chọn 1")
    print("2. Tùy chọn 2") 
    print("0. Thoát")
    
    lua_chon = input("Chọn: ")
    
    if lua_chon == "1":
        # Xử lý 1
    elif lua_chon == "2":
        # Xử lý 2
    elif lua_chon == "0":
        break
    else:
        print("Lựa chọn không hợp lệ!")

3. Xử lý file đơn giản

python
# Đọc file
with open("file.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    content = f.read()

# Ghi file
with open("file.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("Nội dung")

📚 Tài liệu này tóm tắt những kiến thức cơ bản nhất của Python. Hãy thực hành thường xuyên để nhớ lâu!

🐍 Khóa học Python căn bản bằng tiếng Việt